Özdemir: “Vefailik-Babailik bağlantısı yoktur”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yazar Ali Rıza Özdemir (@etnojenez), Alevi-Bektaşi tarihine ilişkin Vefailik-Babailik bağlantısı iddiasını sert bir dille eleştirdi. Özdemir, bu tezin 15. yüzyılda Aşık Paşazade tarafından uydurulduğunu ve modern dönemde Ahmet Yaşar Ocak ile takipçileri tarafından yaygınlaştırıldığını belirterek, iddianın Alevi-Bektaşi geleneğine “büyük bir kazık” vurduğunu söyledi.

Özdemir’e göre, Babailiğin ve dolayısıyla Alevi-Bektaşiliğin temelinde Vefailiğin olduğu, Yeseviliğin ise olmadığı yönündeki görüş, etnik temelli ayrılıkçılığa zemin hazırlayan bir tez. Yazar, Aşık Paşazade’nin asıl amacının etnik aidiyet değil, dedesi Baba İlyas’ın Sünni kimliğini Osmanlı yönetimine anlatarak Hacı Bektaş Veli ailesine karşı kendi ailesinin statüsünü korumak olduğunu savundu.

Ahmet Yesevi’nin Türk, Ebu’l Vefa’nın babasının Arap, annesinin ise Kürt olduğuna dikkat çeken Özdemir, o dönemde etnik kökenin bugünkü kadar önemli olmadığını vurguladı. Özdemir, iddianın dönemin hiçbir kaynağında (Ebu’l Vefa, Baba İlyas ve Hacı Bektaş menakıpnameleri dahil) yer almadığını belirterek, bugün bu tezin etnik ayrılıkçılığa “gol pası” verdiğini ifade etti. Yazar, daha önce “Geçmişten Geleceğe Kürt Aleviliği” kitabında konuya değindiğini hatırlatarak, “daha fazla çalışma yaparak bu zırvayı toptan piyasadan kaldırmak” gerektiğini belirtti.

Paylaşım, Alevi Tarihi hesabının Şeyh Edebali’nin aslında Babai olduğuna dair iddialar içeren bir paylaşımına yanıt olarak yapıldı.

Gazeteci Ali Rıza Özkan (@AROzkan2000) da Özdemir’in paylaşımına destek vererek konuya katıldı. Özkan, Ebu’l Vefa el Bağdadi etrafında büyük bir efsane yaratıldığını belirterek, Ahmet Yaşar Ocak ve Ayfer Karakaya-Stump gibi isimlerin temelsiz görüşler ortaya attığını söyledi. Bazı siyasal çevrelerin bunu istismar ettiğini kaydeden Özkan, kendi incelemelerine dayanarak “Vefaiyye diye bir tarikat Sünnidir, Alevi değil” dedi.

Gökşen Anıl Ulukuş (@goksenAulukus) adlı kullanıcı ise “Başkanlık döneminizde neden Ahmet Yaşar Ocak’ı çalışmalara dahil etmediğinizi böylece öğrenmiş olduk” şeklinde bir yorum yaptı.

Tam Metin (Ali Rıza Özdemir):

VEFAİ-BABAİ BAĞINA DAİR KISA BİR DERKENAR

Babailiğin dolayısıyla Alevi-Bektaşiliğin temelinde Vefailiğin olduğu doğal olarak Yeseviliğin olmadığı iddiası, Alevi-Bektaşi tarihine atılmış büyük bir kazıktır. Babailik-Vefailik bağlantısını uyduran ilk kişi Aşık Paşazade (15. yüzyıl), modern çağ da ise parlatan baş aktör Ahmet Yaşar Ocak ve takipçileridir.

Yesevilik üzerinden Türklük bağını inkar edip, Vefailik üzerinden Kürtlük bağını icad eden Aşık Paşazade’nin amacı, hiç şüphesiz etnik aidiyet değildi. Ahmet Yesevi Türk’tü. Ebu’l Vefa’nın babası Arap annesi ise Kürt’tü ama bunlar o dönemde çok daha az önem arzediyordu.

Aşık Paşazade’nin asıl derdi dedesi Baba İlyas’ın Ebu’l Vefa üzerinden Sünni olduğunu Osmanlı yönetimine anlatarak güçlenen Hacı Bektaş Veli ailesine karşı kendi ailesinin statüsünü korumaktı.

Peki, Aşık Paşazade’nin 15. yüzyılda uydurduğu ve dönemin başka hiç bir kaynağında bulunmayan (ki bunların arasında Ebu’l Vefa, Baba İlyas, Hacı Bektaş, gibi iddianın merkezinde olan kişilerin menakıpnameleri de var) bu bilgiyi bugün parlatıp etnik ayrılıkçılıklara adeta gol pası atanların amacı ne olabilir!

Geçmişten Geleceğe Kürt Aleviliği kitabımda konuyla ilgili bir bölüm yazmıştım ama daha fazla çalışma yapmak ve bu zırvayı toptan piyasadan kaldırmak lazım.